maandag 12 oktober 2009

ding 1 digitalisering


De westerse samenleving heeft lange tijd een geordende samenleving geleken. De schriftcultuur zou je kunnen opvatten als een metafoor voor deze ordentelijke gemeenschap. De schriftcultuur kent immers stabiele teksten met een duidelijk begin en een evident einde. Pagina's volgen elkaar lineair op. Genre's zijn helder omschreven. De auteur is de schrijver, de tekst het boek. De uitgever, de boekhandel en de bibliotheek zijn de noodzakelijke en unieke instituties om een boek in bezit te krijgen. En het lezerspubliek ten slotte is politiek, religieus en cultureel helder gesegmenteerd. Met betrekking tot deze aspecten lijkt de schriftcultuur een geƫigende metafoor om een stabiele en transparante samenleving te kenschetsen.
Van die geordende samenleving is evenwel weinig meer over. Vanaf de jaren zeventig van de 20e eeuw hebben ingrijpende veranderingen plaatsgevonden in de westerse samenleving. Bij die zich alsmaar veranderende samenleving behoren andere trefwoorden dan stabiel en transparant. Ongrijpbaar, onbepaalbaar, onherkenbaar, verstrooid. Multicultureel, multimediaal en veelkleurig. Interactiviteit, individualisering en pluriformiteit. De digitale cultuur lijkt ook in metaforische zin het estafettestokje van de schriftcultuur te hebben overgenomen. Waar het schrift staat voor ordentelijke standvastigheid, is de digitalisering de belichaming van on-, multi- , pluri- en inter- termen.